สื่อการเรียนรู้ภาษาไทย • ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔

ความเป็นมาและโครงสร้างบทความ

ทำความเข้าใจบริบทก่อนอ่าน เพื่อมองเห็นความตั้งใจของผู้เขียนและวิธีเรียบเรียงความคิด

ผู้ทรงพระราชนิพนธ์

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ลักษณะงานเขียนเป็นร้อยแก้วประเภทบทความเชิงวิจารณ์ ใช้บทกวีไทยและบทกวีจีนเป็นฐานในการพิจารณาชีวิตและความทุกข์ของชาวนา

ที่มาของเรื่อง

นำมาจากหนังสือ มณีพลอยร้อยแสง ในหมวด “ชวนคิดพิจิตรภาษา” บทความแสดงความเข้าใจต่อปัญหาของชาวนาและชี้ว่าความทุกข์ของชาวนาเกิดขึ้นคล้ายกันในหลายท้องถิ่นและหลายยุคสมัย

จุดประสงค์

แสดงพระราชดำริเกี่ยวกับบทกวีของไทยและจีน ให้ความรู้เชิงวรรณคดีเปรียบเทียบ และกระตุ้นให้สังคมตระหนักถึงความสำคัญของชาวนา

โครงสร้าง 3 ส่วน

1

ส่วนนำ

กล่าวถึงประสบการณ์เมื่อทรงเป็นนิสิตและบทกวีของจิตร ภูมิศักดิ์ที่เคยได้ยินและจดจำ

2

เนื้อเรื่อง

ยกบทกวี วิเคราะห์ถ้อยคำ ผู้พูด ปัญหาของชาวนา แล้วเชื่อมโยงกับบทกวีจีนของหลี่เชิน

3

ส่วนสรุป

ตอกย้ำอย่างกระชับว่าความทุกข์ของชาวนายังดำรงอยู่ แม้ยุคสมัยจะเปลี่ยนแปลง